کابل خودنگهدار چیست؟ بررسی انواع + حریم هوایی

کابل خود نگهدار یکی از انواع سیم و کابل برق است که به منظور توزیع جریان الکتریکی از نقطه‌ای به نقطه دیگر و در خطوط هوایی برق مورد استفاده قرار می‌گیرد. کابل خودنگهدار که با نام کابل ABC نیز شناخته می‌شود نوعی کابل برق است که دارای چند هادی عایق است. هادی‌ها در کابل خودنگهدار به یکدیگر متصل شده و به وسیله یک پوشش مشترک حفاظت می‌شوند. اصلی‌ترین و مهم‌ترین کاربرد انواع کابل خودنگهدار، شبکه‌های توزیع برق به خصوص خطوط هوایی انتقال برق از محل تولید به مصرف کننده است. 

معرفی انواع کابل خودنگهدار با مشخصات فنی

کابل‌های خودنگهدار که در شبکه‌های توزیع و انتقال برق مورد استفاده قرار می‌گیرند و بر اساس پارامترهای مختلف دارای انواع متفاوتی هستند. به همین دلیل شناخت انواع این کابل و ویژگی‌ها و کاربردهای هر کدام در انتخاب کابل مناسب بسیار حائز اهمیت است. 

انواع کابل خودنگهدار بر اساس رشته

یکی از پارامترهای مهم که در تقسیم بندی انواع کابل خودنگهدار مورد توجه قرار می‌گیرد، تعداد رشته‌های کابل است. در کابل‌های خودنگهدار هر کدام از رشته‌ها وظیفه خاصی بر عهده داشته و این کابل‌ها بر اساس تعداد رشته‌هایی که دارند در شرایط متفاوتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. انواع کابل خودنگهدار بر اساس تعداد رشته و ویژگی‌های هر کدام به شرح جدول زیر است: 

انواع کابل خودنگهدار بر اساس ولتاژ 

یکی از معیارهای دسته‌بندی انواع کابل خود نگهدار، ولتاژ کابل است. بر این اساس انواع کابل خودنگهدار را می‌توان در دو دسته فشار ضعیف و فشار متوسط دسته‌بندی کرد که هر کدام دارای ویژگی‌ها و کاربردهای متفاوتی هستند. 

1- کابل خودنگهدار فشار ضعیف 

کابل خودنگهدار فشار ضعیف یکی از انواع کابل خودنگهدار به حساب می‌آید که دارای ویژگی‌ها و کاربردهای منحصر به فرد است. این نوع کابل‌ها با توجه به ویژگی‌های فنی که دارند به طور معمول در خطوط هوایی توزیع جریان برق و همچنین برق ورودی ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در مورد کابل‌های خودنگهدار فشار ضعیف باید به این موضوع اشاره کرد که طراحی آ‌ن‌ها به شکلی است که می‌توان از آن‌ها برای فشار یک کیلووات و کمتر استفاده کرد. برای ساخت هادی کابل‌های خودنگهدار فشار ضعیف معمولا از آلومینیوم، مس یا آلیاژ آلومینیوم استفاده می‌کنند.

2- کابل خودنگهدار فشار متوسط

کابل خود نگهدار فشار متوسط یکی از کارآمدترین، قابل اعتمادترین و مقرون به صرفه‌ترین انواع کابل خودنگهدار به حساب می‌آید که می‌توان از آن برای تبدیل شبکه برق در مناطق مختلف استفاده کرد. برای ساخت هادی این کابل‌ها از آلومینیوم استفاده می‌شود که به همین دلیل در انتقال نیروی سربار عملکرد فوق العاده‌ای دارند. یکی از مهمترین ویژگی‌های کابل خودنگهدار فشار متوسط این است که می‌تواند در برابر شرایط محیطی مختلف مقاومت بالایی داشته باشد.

ولتاژ نامی 0.6 ولت تا 1 کیلو ولت، مجهز بودن به لایه نیمه رسانای اکسترود شده، عایق گالوانیزه، روکش بیرونی از جنس HDPE و هادی تقویتی از جنس سیم‌های فولادی گالوانیزه از مهم‌ترین مشخصات فنی کابل خود نگهدار فشار متوسط است. 

نکات کابل کشی کابل خودنگهدار

قابلیت معلق ماندن در هوا به صورت مستقل یکی از مهمترین ویژگی‌های کابل خودنگهدار است؛ این ویژگی باعث شده که در شبکه‌های توزیع برق به منظور انتقال جریان الکتریکی با استفاده از کابل خودنگهدار نیاز به دکل‌های اضافی وجود نداشته باشد. به همین دلیل مراحل کابل کشی با استفاده از کابل خودنگهدار در مقایسه با سایر کابل‌ها متفاوت است. کابل کشی با استفاده از کابل خودنگهدار به روش زیر انجام می‌شود:

• طراحی اولیه مسیر: اصلی‌ترین اقدام در این مرحله مشخص کردن مسیر نصب کابل با بالاترین میزان دقت است. در این مرحله باید اصله دکل‌ها و نقاط نگهدارنده، زاویه‌ها و ارتفاع‌های مورد نیاز به صورت دقیق تعیین شود. شرایط جغرافیایی و آب و هوایی منطقه نیز بسیار مهم بوده و در تعیین مقاومت و محافظت‌های اضافی کابل نقش مهمی ایفا می‌کند.
• آماده‌سازی تجهیزات مورد نیاز: در کابل کشی کابل‌های خودنگهدار به منظور افزایش دقت کار نیاز به یک سری ابزارها و تجهیزات وجود دارد. انواع کشنده، جرثقیل، سیم چین، بست کابل خودنگهدار و... از مهمترین ابزارهایی هستند که برای کابل کشی مورد نیاز است.
• نصب نقاط نگهدارنده: همانطور که گفته شد یکی از ویژگی‌های اصلی کابل خودنگهدار قابلیت تحمل وزن به صورت مستقل است؛ با این حال در  کابل کشی این نوع کابل‌ها با توجه به طول مسیر نیاز به یک سری نقاط نگهدارنده وجود دارد که به صورت منظم و صحیح نصب شده باشد. نقاط نگهدارنده و فاصله بین آن‌ها باید به صورتی تعیین شود که بتواند کابل‌ها را در موقعیت صحیح و با کشش مناسب حفظ کند. 
• کشیدن کابل‌ها: در این مرحله از دستگاه‌های کشنده به منظور قرار دادن کابل‌ها به صورت دقیق و یکنواخت در مسیر نصب استفاده می‌شود. کابل‌های خودنگهدار باید تا حدی کشیده شوند که بیش از حد شل یا سفت نباشند تا به این صورت بتوان از وارد شدن آسیب به ساختار کابل جلوگیری کرد.
• اتصال و تست: پس از کشیدن کابل‌ها به صورت یکنواخت و مناسب در مرحله آخر باید اتصال به تجهیزات و دستگاه‌های برقی با رعایت اصول ایمنی انجام شود. به منظور اطمینان از عملکرد صحیح سیستم توزیع برق پس از پایان اتصال دستگاه‌های برقی باید تست‌های لازم به این منظور انجام شود. 

حریم کابل خودنگهدار

یکی از نکات مهمی که در کشیدن کابل‌های خودنگهدار باید مورد توجه قرار بگیرد، رعایت حریم کابل است. به منظور حفظ سلامت و ایمنی ساکنان و عابران، پیشگیری از خطر برق گرفتگی، پیشگیری از آتش سوزی در صورت برخورد کابل با درخت و سایر موانع، فراهم کردن شرایط لازم برای تعمیر و نگهداری کابل‌ها و همچنین اطمینان از عملکرد ایمن و مطمئن شبکه برق رعایت حریم کابل خود نگهدار الزامی است.

حریم کابل خودنگهدار به فاصله‌ای گفته می‌شود که در اطراف این نوع کابل‌ها باید به منظور تامین ایمنی افراد و تجهیزات و همچنین پیشگیری از اختلال در عملکرد شبکه برق رسانی، خالی و بدون مانع باشد. حداقل فاصله بین کابل خودنگهدار و ساختمان‌ها، رخت‌ها، تابلوها یا سایر سازه‌ها به نام حریم افقی (زمینی) شناخته می‌شود. در مقابل حداقل فاصله کابل خودنگهدار از سطح زمین، پشت بام، پنجره‌ها یا سایر تاسیسات و کابل‌ها حریم عمودی (هوایی) کابل است.

بر اساس استانداردهای تعیین شده مطابق با ولتاژ کابل، حریم کابل خودنگهدار در انواع فشار ضعیف و فشار متوسط در شرایط مختلف، متفاوت است.